Een leren bank schoonmaken lijkt simpel tot je erachter komt dat het middel dat bij je buurman prima werkte, bij jou een lichte vlek achterlaat die er niet meer uitgaat. Dat komt niet doordat je iets fout deed, maar doordat er een andere soort leer op je bank zit. Soorten leer herkennen is daarom de eerste stap, en het goede nieuws is dat je er geen expert voor hoeft te zijn: drie tests van tien seconden vertellen je genoeg.
Van gedekverfd tot nubuck: het verschil zie je pas als je weet waar je op moet letten.
Soorten leer herkennen met drie simpele tests
Voordat je iets op je bank spuit, doe deze drie. Ze kosten samen geen minuut en voorkomen de meeste schade.
De natte-duimtest
Dit is de belangrijkste. Maak je duim nat en druk hem tien seconden op een onopvallend stuk leer, bijvoorbeeld de achterkant of de onderkant van een zitting. Haal je duim weg en kijk.
Is de natte plek meteen verdwenen en trekt er niets in, dan heb je gedekverfd leer. Er zit een gesloten pigmentlaag op die vocht buitenhoudt. Blijft de vlek zichtbaar en donkerder, en trekt het water langzaam in, dan heb je anilineleer of semi-anilineleer. Dat is open leer dat alles opneemt, ook vet en vuil.
De krastest
Kras voorzichtig met je nagel over een onopvallend stukje. Blijft er niets zichtbaar, dan is de toplaag gesloten. Zie je een lichtere streep die na wrijven weer verdwijnt, dan heb je pull-up of gewaxt leer. Blijft de kras staan, dan is het onbehandeld of licht behandeld leer dat voorzichtig moet worden aangepakt.
Geur en naadinspectie
Echt leer ruikt naar leer, warm en licht zoetig. Kunstleer ruikt naar niets of vaag chemisch. Kijk daarnaast langs een naad of aan de onderkant: bij echt leer zie je een ruwe, vezelige achterkant, bij kunstleer een gladde geweven textielrug. Dat laatste is de meest betrouwbare manier om kunstleer te herkennen.
Gedekverfd leer of pigmentleer
Verreweg de meest voorkomende soort op moderne banken, en gelukkig ook de makkelijkste. Er ligt een pigmentlaag over het leer die de kleur egaal maakt en de nerf grotendeels afdekt. Je herkent het aan het gelijkmatige uiterlijk zonder zichtbare littekens of kleurverschillen.
Omdat de laag gesloten is, dringt vuil er niet snel in. Je kunt het reinigen met een licht vochtige doek en een pH-neutraal middel. Wat je moet vermijden is alcohol, agressieve allesreiniger en schuurmiddel, want die vreten de pigmentlaag aan en dan zie je matte plekken die niet meer weggaan. De volledige aanpak staat bij leren bank schoonmaken.
Anilineleer en semi-anilineleer
Het mooiste en het kwetsbaarste. Anilineleer is alleen in een verfbad gekleurd en verder onbehandeld, waardoor de natuurlijke nerf en zelfs littekens zichtbaar blijven. Het voelt warm en zacht en krijgt met de jaren een patina. Het neemt ook alles op: water, vet, huidvet en koffie.
Semi-anilineleer zit ertussenin: een dun laagje pigment geeft wat bescherming maar houdt het natuurlijke karakter grotendeels intact. Bij de natte-duimtest zie je een vlek die langzamer intrekt dan bij vol aniline.
Bij beide geldt: geen water, geen zeep en zeker geen huismiddeltjes. Vlekken deppen, nooit wrijven, en voor de rest een speciaal anilineproduct gebruiken. Meer daarover bij anilineleer schoonmaken.
Nubuck en suède: het verschil
Beide zijn geschuurd leer met een fluweelachtige, harige oppervlakte, en beide worden constant met elkaar verward. Het verschil zit in welke kant is bewerkt.
Nubuck is aan de bovenkant geschuurd, de sterke kant van de huid. Het voelt fijn en fluweelachtig en is steviger dan suède. Suède is aan de binnenkant geschuurd en is daardoor zachter maar ook losser en kwetsbaarder. Wrijf je met je vinger over nubuck, dan zie je een subtiel kleurverschil dat je kunt terugwrijven.
Voor beide geldt dat water vlekken maakt en dat je nooit met een natte doek moet werken. Reinigen doe je droog met een nubuckborstel of een gum. De aanpak per soort staat bij nubuck leren bank schoonmaken.
Gewaxt leer en pull-up leer
Herkenbaar aan het effect dat bij de krastest naar voren komt: buig of kras het leer en de kleur wordt lichter op de plek waar het materiaal onder spanning staat. Dat komt door olie of was in het leer die verschuift.
Veel mensen schrikken daarvan en denken dat hun bank beschadigd is, terwijl het juist de bedoeling is. Lichte krassen wrijf je er met een warme vinger of een zachte doek weer uit. Wat je niet moet doen is er water of zeep op gebruiken, want dan haal je de was eruit en verlies je precies het effect waar je voor betaald hebt.
Buffelleer, nappaleer en geitenleer
Dit zijn geen afwerkingen maar diersoorten, en ze zeggen iets over structuur en dikte. Buffelleer heeft een grove, duidelijk zichtbare nerf en is dik en robuust, vaak gebruikt voor stoere banken. Nappaleer is een verzamelnaam voor zacht, soepel leer met een fijne nerf, meestal van kalf of schaap. Geitenleer is licht en sterk met een karakteristieke fijne korrel.
Voor het reinigen maakt de diersoort minder uit dan de afwerking. Een gedekverfd buffelleer behandel je als gedekverfd leer, niet als buffel. Doe dus altijd eerst de natte-duimtest, ook als je weet welk dier het was.
Kunstleer, pu-leer en eco-leer
Kunstleer is een textielrug met een kunststof toplaag van pvc of polyurethaan. Pu-leer is de zachtere en modernere variant. De term eco-leer is misleidend: dat is meestal gewoon pu-leer en niet duurzamer dan echt leer.
Herkennen doe je aan de naad en de geur, zoals hierboven beschreven, en aan het gedrag: kunstleer voelt koeler aan en warmt minder snel op dan echt leer. Ook is het patroon perfect regelmatig, want het is er ingeperst.
Reinigen is relatief eenvoudig met water en een mild middel, maar let op: kunstleer kan na jaren gaan barsten en afbladderen, en dat is niet te herstellen. Gebruik nooit leervet, want dat wordt niet opgenomen en blijft plakkerig achter. Zie kunstleer schoonmaken.
Waarom de leersoort bepaalt hoe je moet schoonmaken
Het verschil is niet academisch. Water op gedekverfd leer is niets aan de hand, water op anilineleer geeft een blijvende kring. Leervet op echt leer voedt en beschermt, leervet op kunstleer blijft als een plakkerige film liggen. Een vochtige doek op nubuck maakt een donkere vlek die je er niet meer uit krijgt.
Dat is ook waarom er niet één artikel bestaat dat "leren bank schoonmaken" volledig afdekt. Wat voor de een de juiste methode is, is voor de ander de snelste manier om schade te maken. Voor vlekken specifiek is er een aparte aanpak per vlektype, zie vlekken uit leren bank verwijderen.
Nog een reden om het te weten: onderhoud. Anilineleer heeft regelmatig voeding nodig omdat het anders uitdroogt en gaat barsten, terwijl gedekverfd leer daar veel minder gevoelig voor is. Hoe je dat aanpakt staat bij leren bank onderhouden.
Twijfel je over de soort leer
Zoek eerst het label op, meestal onder een zitkussen of aan de onderkant van de bank. Staat daar niets bruikbaars, kijk dan in de aankoopbon of op de site van de fabrikant. Grote merken vermelden de leersoort vrijwel altijd bij de productgegevens.
Kom je er niet uit, doe dan niets voordat je het weet. De grootste schade aan leren banken ontstaat niet door vuil, maar door een goedbedoelde behandeling met het verkeerde middel. Wij komen aan huis, herkennen de leersoort ter plekke en behandelen hem met wat erbij past. Bij een leren bank laten reinigen zit de voeding van het leer er standaard bij, zodat hij niet uitdroogt na de reiniging.
Twijfel je over de leersoort?
Stuur een foto van je bank en van het label. Wij zeggen om welk leer het gaat en wat het aankan.
Veelgestelde vragen over soorten leer
Soorten leer herkennen kost je een minuut met de natte duim, de nagel en een blik langs de naad, en het bepaalt letterlijk alles wat je daarna met je bank mag doen. Kom je er niet uit of durf je het niet aan? Stuur ons een foto van de bank en van het label via WhatsApp, of vraag vrijblijvend een offerte aan. Dan zeggen wij om welk leer het gaat voordat er iets misgaat.
